PHÒNG CÁCH LY ÁP LỰC ÂM CHO NHỮNG BỆNH LÂY ĐƯỜNG HÔ HẤP

Dịch COVID-19 do SARS-CoV-2 đang bùng phát toàn cầu. Đây là một điển hình của bệnh đường không khí (airborne disease) khi virus gây bệnh lan truyền rất mạnh qua các giọt bắn từ người bệnh phát tán ra. Vì là bệnh lan truyền qua đường thở, phương pháp cách ly tốt nhất là cho bệnh nhân nằm phòng áp lực âm.

Được sự đồng ý của Tiến sĩ Trần Bá Thoại (Ủy viên Ban chấp hành Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam, chuyên gia về lĩnh vực Sinh hóa, Nhi, Tim mạch - Nội tiết - Rối loạn chuyển hóa), <a href="https://199hospital.vn/" target="_blank">benhvien199.vn</a> giới thiệu đến Bạn đọc các kiến thức cập nhật, thiết thực cho Nhân viên y tế nói riêng và cộng đồng nói chung về lĩnh vực Bệnh Nội tiết - Rối loạn chuyển hóa (Đại dịch của Thế kỷ 21). NEGATIVE PRESSURE AIRBORNE ISOLATION ROOM Dịch COVID-19 do SARS-CoV-2 đang bùng phát toàn cầu. Đây là một điển hình của bệnh đường không khí (airborne disease) khi virus gây bệnh lan truyền rất mạnh qua các giọt bắn từ người bệnh phát tán ra. Vì là bệnh lan truyền qua đường thở, phương pháp cách ly tốt nhất là cho bệnh nhân nằm phòng áp lực âm <div style="text-align:center"><img alt="" src="/Images/images/B%C3%A0i%20Tr%E1%BA%A7n%20B%C3%A1%20Tho%E1%BA%A1i/1(1).jpg" style="height:370px; width:493px" /></div> <div> Bệnh lây qua không khí (airborne disease) Là nhóm bệnh có tầm quan trọng của ngành y tế, gây ra bởi các mầm bệnh lan truyền qua không khí. Mầm bệnh có thể là virus, vi khuẩn, nấm, chất độc, các dị nguyên..lây lan qua hơi thở, nói chuyện, ho, hắt hơi, bụi phun, phun chất lỏng, chất thải hạt khí dung (aerosol), giọt nhỏ (droplet), hoặc hạt bụi. Những bệnh nhiễm trùng lây lan qua không khí thường gặp là Cúm, Sởi,  Than, Thủy đậu, Lao….và cả COVID-19. COVID-19 là bệnh lây đường hô hấp SARS-CoV-2 lây lan chính qua các giọt bắn (droplet) mà người bệnh phát tán vào không khí. Người bệnh khi hắt hơi có thể phát tán vào không khí đến 40.000 giọt bắn. Các giọt bắn này có thể di chuyển xa tới 6m với vận tốc 50m/s. Khi ho hoặc nói chuyện trong 5 phút, có thể phát tán đến 3.000 giọt bắn. Các giọt bắn khi ho có thể di chuyển trên phạm vi 2 m với vận tốc 10m/s. Ngay cả khi thở, người bệnh cũng có thể phát tán các giọt bắn chu vi 1m chung quanh. Các giọt bắn này theo dòng không khí đi từ nơi áp suất cao đến nơi có áp suất thấp, hoặc chuyển động tự do. Kết quả là virus nCoV lan rộng từ bệnh nhân trong phòng ra ngoài hành lang, lây nhiễm cho những bác sĩ và bệnh nhân khác đang ở đó, thậm chí lây lan giữa phòng bệnh này sang các phòng bệnh khác.  Phòng cách ly áp lực âm (negative pressure airborne isolation room) Phòng áp lực âm là một căn phòng có áp suất thấp hơn xung quanh, nơi không khí chỉ có thể đi vào từ một phía và thoát ra qua phía khác. Do đó, không khí luôn luôn được thổi từ ngoài cửa vào trong phòng. Khi bệnh nhân bị bệnh lây đường hô hấp đang cách ly trong phòng hắt hơi, ho, thở, các giọt bắn chứa mầm bệnh sẽ không thể nào “lội ngược” dòng không khí này để thoát ra bên ngoài, và sự lây nhiễm chéo qua không khí giữa các bệnh nhân sẽ được ngăn chặn lại. Các căn phòng áp lực âm như thế này thường được xây dựng trong khu cách ly bệnh truyền nhiễm của bệnh viện. Nó thường được sử dụng để cách ly các bệnh nhân lao, sởi, thủy đậu, cúm, SARS, Ebola và bây giờ là COVID-19. Để tạo ra được áp suất thấp hơn từ một phía của căn phòng, nó sẽ phải được thiết kế kín nhất có thể, với trần nguyên khối, cửa ra vào khít – chỉ để hở khe dưới cánh với độ cao khoảng nửa inch, tương đương 1,27cm.  Cửa sổ (nếu có) cũng phải đảm bảo kín khít và có khóa niêm phong. Các ổ cắm điện, đường dây, đường ống ra vào căn phòng cũng đều phải đảm bảo không tạo ra khe hở.  Sau đó, áp suất trong phòng sẽ được giảm xuống nhờ một hệ thống bơm hút gió. Không khí sẽ được hút ra khỏi phòng áp lực âm qua một đường ống, thường đặt ngay gần đầu giường bệnh.  Luồng không khí này tất nhiên sẽ mang theo các giọt bắn chứa mầm bệnh COVID-19. Để đảm bảo mầm bệnh này được giữ lại, bệnh viện sẽ sử dụng một hệ thống lọc không khí hiệu quả cao HEPA (high-efficiency particulate air). Hệ thống lọc HEPA thiết kế với màng lọc sợi thủy tinh với khe hở giữa các sợi 0,3 micromet, nhưng HEPA cũng có thể “bắt giữ” các hạt nhỏ hơn khe hở nhờ cơ chế khuếch tán và lực hút tĩnh điện. Trong thực tế, các giọt bắn chứa mầm bệnh thường có kích thước từ vài chục micromet, nên bộ lọc HEPA có thể lọc không khí trong đường ống hút từ phòng áp lực âm để đảm bảo độ sạch gần như tuyệt đối (>99%). Các virus SARS-CoV-2 sẽ được giữ lại trên các màng lọc HEPA này, hoặc tự chết theo thời gian hoặc bị tẩy trừ khi khử trùng và thay lọc mới. Không khí bù vào phòng áp lực âm là dòng không khí sạch tự nhiên, lấy từ các cửa hút. Khối lượng không khí được luân chuyển trong phòng áp lực âm mỗi giờ thường gấp chục lần thể tích căn phòng. Vì vậy, toàn bộ không khí trong phòng sẽ được thay mới liên tục. Cách bố trí các cửa hút gió và bù khí trong một căn phòng áp lực âm cũng hết sức khoa học: (1) Các cửa hút gió thường được đặt ở đầu giường của bệnh nhân, gần với hơi thở của họ nhất, đảm bảo khi các bác sĩ, điều dưỡng có đến tận giường thăm khám, điều trị, chăm sóc, thì hơi thở bệnh nhân cũng không vào được đường hô hấp của họ. (2) Các cửa bù gió thường được đặt trên cao, phía đuôi giường bệnh để tạo ra dòng không khí sạch luân chuyển. Trong phòng cách ly áp lực âm thường có đầy đủ tiện nghi, bao gồm cả nhà vệ sinh…. Bản thân nhà vệ sinh trong phòng áp lực âm cũng là một phòng áp lực âm khác, nơi không khí chỉ có thể đi vào mà không thể đi ra. Nó sẽ đảm bảo các mầm bệnh sẽ không phát tán ngược trở ra từ nhà vệ sinh tới phòng cách ly nơi người bệnh đang nằm. <img alt="" src="/Images/images/B%C3%A0i%20Tr%E1%BA%A7n%20B%C3%A1%20Tho%E1%BA%A1i/2.png" style="height:477px; width:493px" /> Phòng cách ly áp lực âm thường được khuyến cáo nên có cả ổ cắm, điện thoại và TV để phục vụ nhu cầu giải trí của bệnh nhân. Ngoài ra, họ còn có thể đặt cả một máy tập đạp xe trong đó để người bệnh có thể tập thể dục. benhvien199.vn   TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Airborne disease <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Airborne_disease" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://en.wikipedia.org/wiki/Airborne_disease</a> [2] What are airborne diseases? <a href="https://www.healthline.com/health/airborne-diseases" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.healthline.com/health/airborne-diseases</a> [3] Ventilation and airborne diseases <a href="https://www.who.int/sustainable-development/health-sector/health-risks/airborne-diseases/en/" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.who.int/sustainable-development/health-sector/health-risks/airborne-diseases/en/</a> [4] Airborne infection isolation rooms  <a href="https://www.researchgate.net/publication/258139941_Airborne_Infection_Isolation_Rooms_-_A_Review_of_Experimental_Studies" style="color:#b85b5a" target="_blank">https://www.researchgate.net/publication/258139941_Airborne_Infection_Isolation_Rooms_-_A_Review_of_Experimental_Studies</a> [5] How hospitals use negative pressure rooms <a href="https://www.chthealthcare.com/blog/negative-pressure-rooms" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.chthealthcare.com/blog/negative-pressure-rooms</a> [6] Isolation negative pressure rooms-requirements-US <a href="https://www.md.ucl.ac.be/didac/hosp/architec/U.S.Isol_negat_pres.pdf" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.md.ucl.ac.be/didac/hosp/architec/U.S.Isol_negat_pres.pdf</a> [7] Airborne infection isolation room (AIIR) <a href="https://www.wrha.mb.ca/extranet/ipc/files/manuals/acutecare/AIIR_Prioritization_Appendix_C.pdf" style="color:#b85b5a; text-decoration-line:none" target="_blank">https://www.wrha.mb.ca/extranet/ipc/files/manuals/acutecare/AIIR_Prioritization_Appendix_C.pdf</a>   </div>